استاندارد روغن گیربکس اسکوتر چیست؟ راهنمای هوندا، یاماها و SYM

بهترین روغن گیربکس اسکوتر در سال ۲۰۲۶

انتخاب روغن گیربکس مناسب یکی از نکات مهم در نگهداری موتورسیکلت‌های اسکوتر است. روغن گیربکس وظیفه روان‌کاری چرخ‌دنده‌های مجموعه انتقال قدرت نهایی را بر عهده دارد و به کاهش اصطکاک، جلوگیری از سایش قطعات و افزایش عمر مفید این مجموعه کمک می‌کند. استفاده از روغن نامناسب یا مقدار اشتباه روغن می‌تواند عملکرد مجموعه انتقال قدرت را تحت تأثیر قرار دهد و در طولانی‌مدت به قطعات داخلی آسیب برساند.

بااین‌حال، انتخاب روغن گیربکس اسکوتر به‌اندازه انتخاب روغن موتور ساده نیست. سازندگان مختلف ممکن است برای مدل‌های متفاوت، گرانروی، استاندارد و حجم روغن متفاوتی در نظر بگیرند. حتی دو اسکوتر از یک برند که حجم موتور نزدیک به هم دارند، لزوماً از روغن گیربکس یکسانی استفاده نمی‌کنند.

در این مقاله، روغن گیربکس مدل‌های مختلف هوندا، یاماها و SYM را بررسی می‌کنیم؛ از هوندا فورزا ۲۵۰ و PCX160 گرفته تا یاماها NMAX 155، XMAX 300، Aerox و مدل‌های SYM Joymax 250، Joyride 300، J200 و JT200. هدف این است که اطلاعات موردنیاز برای انتخاب روغن مناسب هر مدل، تا جای ممکن به‌صورت مشخص و قابل استفاده ارائه شود.

مشخصات این مقاله از دفترچه‌های راهنمای مالک و کاتالوگ‌های فنی مدل‌های مورد بررسی استخراج شده‌اند. این مشخصات برای مدل‌های تولیدشده در ایران نیز قابل استفاده‌اند. بااین‌حال، پیش از خرید یا تعویض روغن، حتماً دفترچه راهنمای همان مدل و سال ساخت موتورسیکلتی را که خریده‌اید بررسی کنید و اطلاعات آن را ملاک قرار دهید.

تفاوت روغن گیربکس با روغن موتور در اسکوتر چیست؟

یکی از پرسش‌های رایج مالکان اسکوترها این است که آیا روغن گیربکس همان روغن موتور است یا باید محصولی جداگانه خریداری کنند. پاسخ به طراحی موتورسیکلت و توصیه سازنده بستگی دارد.

روغن موتور در محفظه موتور گردش می‌کند و وظایفی مانند روان‌کاری قطعات متحرک، کاهش اصطکاک، کمک به دفع حرارت و محافظت از قطعات در برابر سایش را بر عهده دارد. در مقابل، روغن گیربکس اسکوتر برای روان‌کاری چرخ‌دنده‌های مجموعه انتقال قدرت نهایی استفاده می‌شود؛ مجموعه‌ای که نیروی تولیدشده توسط موتور را به چرخ عقب منتقل می‌کند.

در بیشتر اسکوترهای اتوماتیک، انتقال نیرو ابتدا از طریق سیستم CVT شامل تسمه، پولی‌ها و کلاچ انجام می‌شود. پس از آن، چرخ‌دنده‌های انتقال نهایی نیرو را به چرخ عقب می‌رسانند. روغن گیربکس مورد بحث در این مقاله مربوط به همین مجموعه چرخ‌دنده‌های انتقال نهایی است، نه روغن موتور و نه روغن یا گریس مورد استفاده در بخش‌های دیگر سیستم CVT.

آیا روغن موتور را می‌توان به‌جای روغن گیربکس استفاده کرد؟

در بعضی اسکوترها، سازنده استفاده از روغن موتور با گرانروی و استاندارد مشخص را برای مجموعه انتقال نهایی توصیه می‌کند. برای مثال، در دفترچه رسمی هوندا ADV160 ژاپن، روغن توصیه‌شده برای این بخش دارای مشخصات SAE 10W-30، استاندارد JASO MB و سطح کارایی API SJ یا بالاتر است.

در مقابل، برخی مدل‌های SYM به روغن گیربکس با گرانروی SAE 85W-140 نیاز دارند. بنابراین، نمی‌توان گفت تمام اسکوترها باید از روغن موتور استفاده کنند یا همه آن‌ها به روغن گیربکس با گرانروی بالا نیاز دارند.

قاعده اصلی این است: نوع روغن، گرانروی و استاندارد آن را باید براساس توصیه سازنده برای همان مدل انتخاب کرد. یکسان بودن ظاهر یا حجم موتور دو اسکوتر، دلیل کافی برای استفاده از روغن یکسان نیست.

گرانروی SAE، استاندارد JASO و سطح کارایی API چه معنایی دارند؟

برای انتخاب روغن گیربکس، آشنایی با مشخصات روی بسته‌بندی مفید است.

• گرانروی SAE: نشان‌دهنده رده گرانروی روغن است. برای مثال، SAE 10W-30 و SAE 85W-140 دو مشخصه متفاوت هستند و نباید صرفاً به دلیل مناسب بودن هر دو برای یک وسیله نقلیه، آن‌ها را جایگزین یکدیگر کرد.
• استاندارد JASO: در برخی روغن‌های موتورسیکلت، رده عملکرد روغن را مشخص می‌کند. برای نمونه، JASO MB در دفترچه بعضی اسکوترهای هوندا ذکر شده است.
• سطح کارایی API: سطح عملکرد روغن را طبق طبقه‌بندی API مشخص می‌کند؛ مانند API SJ یا بالاتر، در مدل‌هایی که سازنده چنین مشخصه‌ای را توصیه کرده است.

وجود یک استاندارد روی بسته‌بندی به‌تنهایی به معنای مناسب بودن روغن برای همه اسکوترها نیست. باید تمام مشخصات موردنیاز سازنده با مشخصات محصول مطابقت داشته باشد.

روغن گیربکس هوندا فورزا ۲۵۰ (Honda Forza 250)

هوندا فورزا ۲۵۰ یک اسکوتر اتوماتیک است و روغن مجموعه انتقال نهایی آن باید مشخصات زیر را داشته باشد.

مشخصات:

• گرانروی: SAE 10W-30
• استاندارد: JASO MB
• سطح کارایی: API SJ یا بالاتر
• مقدار تعویض: ۱۷۰ میلی‌لیتر

روغن گیربکس هوندا ADV160 (Honda ADV160)

هوندا ADV160 از اسکوترهای اتوماتیک هوندا است که در دفترچه رسمی ژاپن برای گیربکس نهایی آن، روغنی با مشخصات مشخص معرفی شده است.

مشخصات دفترچه رسمی هوندا ژاپن:

• گرانروی: SAE 10W-30
• استاندارد: JASO T 903 MB
• سطح کارایی: API SJ یا بالاتر
• مقدار تعویض: ۱۲۰ میلی‌لیتر
• ظرفیت کل پس از باز شدن مجموعه: ۱۳۰ میلی‌لیتر

روغن گیربکس هوندا PCX160 (Honda PCX160)

هوندا PCX160 یکی دیگر از اسکوترهای اتوماتیک هوندا است.

مشخصات:

• گرانروی: SAE 10W-30
• استاندارد: JASO T 903 MB
• سطح کارایی: API SJ یا بالاتر
• مقدار تعویض: ۱۲۰ میلی‌لیتر
• ظرفیت کل پس از باز شدن مجموعه: ۱۴۰ میلی‌لیتر

روغن گیربکس هوندا کلیک ۱۶۰ (Honda Click 160)

هوندا کلیک ۱۶۰ نیز از اسکوترهای اتوماتیک مجهز به مجموعه انتقال قدرت نهایی است. در دفترچه نسخه‌های بررسی‌شده این مدل، مشخصات روغن با مشخصات روغن موتور پیشنهادی هوندا برای همان وسیله هم‌خوانی دارد.

مشخصات:

• گرانروی: SAE 10W-30
• استاندارد: JASO T 903 MB
• سطح کارایی: API SJ یا بالاتر
• مقدار تعویض: ۱۲۰ میلی‌لیتر
• ظرفیت کل پس از باز شدن مجموعه: ۱۴۰ میلی‌لیتر

روغن گیربکس هوندا واریو ۱۶۰ (Honda Vario 160)

هوندا واریو ۱۶۰ از نظر کلاس کاربری به کلیک ۱۶۰ نزدیک است و در دفترچه آن مشخصات زیر برای انتقال نهایی درج شده است.

مشخصات:

• گرانروی: SAE 10W-30
• استاندارد: JASO MB
• سطح کارایی: API SG یا بالاتر
• مقدار تعویض: حدود ۱۲۰ میلی‌لیتر

روغن گیربکس یاماها NMAX 155 (Yamaha NMAX 155)

یاماها NMAX 155 یکی از اسکوترهای شناخته‌شده این برند است.

مشخصات دفترچه نسخه ۲۰۲۱ بررسی‌شده:

• گرانروی: SAE 10W-40
• سطح کارایی: API SG یا بالاتر
• مقدار تعویض: ۱۰۰ میلی‌لیتر

روغن گیربکس یاماها NMAX Tech MAX Turbo

دفترچه راهنمای Yamaha NMAX Turbo نسخه ۲۰۲۵ برای روغن انتقال نهایی این مشخصات را اعلام می‌کند:

• نوع روغن: روغن موتور SAE 10W-40
• سطح کارایی: API SG یا بالاتر
• مقدار تعویض: ۱۰۰ میلی‌لیتر
• فاصله تعویض: هر ۶٬۰۰۰ کیلومتر

روغن گیربکس یاماها XMAX 250 (Yamaha XMAX 250)

در دفترچه بررسی‌شده Yamaha XMAX 250، مشخصات روغن گیربکس به این صورت آمده است:

مشخصات دفترچه نسخه ۲۰۱۶ بررسی‌شده:

• گرانروی: YAMALUBE SAE 10W-40 یا روغن موتور SAE 10W-30 با سطح کارایی SE
• مقدار تعویض: ۲۵۰ میلی‌لیتر

روغن گیربکس یاماها XMAX 300 (Yamaha XMAX 300)

یاماها XMAX 300 در نسخه‌های استاندارد و Tech MAX عرضه می‌شود. دفترچه نسخه بررسی‌شده این مشخصات را برای انتقال نهایی درج می‌کند:

مشخصات دفترچه نسخه ۲۰۲۱ بررسی‌شده:

• گرانروی: SAE 10W-30 با سطح کارایی SE یا بالاتر، یا SAE 85W با سطح کارایی GL-3
• مقدار تعویض: ۲۰۰ میلی‌لیتر

روغن گیربکس یاماها XMAX 300 Tech MAX

دفترچه Yamaha XMAX مقدار روغن انتقال نهایی را ۲۰۰ میلی‌لیتر درج می‌کند. مشخصات روغن توصیه‌شده برای XMAX 300 نیز چنین است:

• گرانروی: SAE 10W-30 با سطح کارایی SE یا بالاتر، یا SAE 85W با سطح کارایی GL-3
• مقدار تعویض: ۲۰۰ میلی‌لیتر

روغن گیربکس یاماها Aerox 155 (Yamaha Aerox 155)

یاماها Aerox 155 نیز از اسکوترهای مجهز به انتقال قدرت اتوماتیک است. در دفترچه نسخه AR155 پیوست، برای گیربکس نهایی دو گزینه روغن ذکر شده است.

مشخصات دفترچه نسخه AR155:

• گرانروی: روغن موتور SAE 10W-30 یا روغن دنده SAE 85W با سطح کارایی GL-3
• مقدار تعویض: ۱۵۰ میلی‌لیتر

روغن گیربکس یاماها Aerox Alpha Turbo

دفترچه نسخه AR155 برای گیربکس نهایی روغن موتور SAE 10W-30 یا روغن دنده SAE 85W با سطح کارایی GL-3 و مقدار تعویض ۱۵۰ میلی‌لیتر را ثبت کرده است.

روغن گیربکس یاماها Lexi 155 (Yamaha Lexi 155)

مطابق مشخصات بخش NMAX همین مقاله، برای یاماها Lexi 155 نیز مشخصات زیر درج می‌شود:

• گرانروی: SAE 10W-40
• سطح کارایی: API SG یا بالاتر
• مقدار تعویض: ۱۰۰ میلی‌لیتر

روغن گیربکس SYM J200 و JT200

در دفترچه SYM Galaxy J200، روغن گیربکس HYPOID با گرانروی SAE 85W-140 معرفی شده است.

مشخصات دفترچه J200 بررسی‌شده:

• گرانروی: SAE 85W-140
• نوع روغن: روغن گیربکس HYPOID مخصوص SYM
• مقدار تعویض: حدود ۱۷۱ میلی‌لیتر

روغن گیربکس SYM Joymax 250

دفترچه Galaxy Joymax برای نسخه‌های Joymax Z250 و Z300، استفاده از روغن موتور با گرانروی SAE 10W-30 یا SAE 10W-40 و سطح کارایی API SG را برای مجموعه جعبه‌دنده ذکر می‌کند.

مشخصات دفترچه Joymax Z250/300:

• گرانروی: SAE 10W-30 یا SAE 10W-40
• سطح کارایی: API SG
• مقدار تعویض دوره‌ای: ۱۶۰ میلی‌لیتر
• ظرفیت درج‌شده در دفترچه: ۱۸۰ میلی‌لیتر
• فاصله تعویض: بار اول در ۱۰۰۰ کیلومتر و سپس هر ۱۰٬۰۰۰ کیلومتر

محصولات مرتبط

اس وای ام اس وای ام جوی مکس ۲۵۰ (SYM Joymax 250)

1,530,000,000 تومانء

اس وای ام اس وای ام جی تی ۲۰۰ (SYM JT 200)

916,000,000 تومانء

اس وای ام اس وای ام جی ۲۰۰ (SYM J200)

ناموجود

861,900,000 تومانء

روغن گیربکس SYM Joyride 300 (Galaxy JR300)

دفترچه Galaxy JR300 روغن SAE 85W-140 را برای گیربکس این مدل پیشنهاد می‌کند. در جدول مشخصات، ظرفیت مجموعه ۱۸۰ میلی‌لیتر و مقدار روغن برای تعویض ۱۶۰ میلی‌لیتر درج شده است.

مشخصات دفترچه Galaxy JR300:

• گرانروی: SAE 85W-140
• مقدار تعویض: ۱۶۰ میلی‌لیتر
• ظرفیت درج‌شده در دفترچه: ۱۸۰ میلی‌لیتر
• برنامه تعویض: بار اول در ۱۰۰۰ کیلومتر و سپس هر ۵۰۰۰ کیلومتر

هر چند وقت یک‌بار باید روغن گیربکس اسکوتر را تعویض کرد؟

فاصله تعویض روغن گیربکس به طراحی موتورسیکلت، توصیه سازنده و شرایط استفاده بستگی دارد. نمی‌توان یک فاصله ثابت را برای تمام مدل‌های هوندا، یاماها و SYM در نظر گرفت.

برای مثال، در دفترچه فنی نسخه بررسی‌شده Yamaha XMAX، تعویض روغن گیربکس نهایی در برنامه سرویس دوره‌ای ذکر شده است. اما فاصله دقیق تعویض باید از جدول سرویس مدل و سال ساخت همان موتورسیکلت استخراج شود.

در استفاده روزمره، موارد زیر اهمیت دارند:

• رعایت فاصله تعویض توصیه‌شده در دفترچه سازنده
• بررسی نشتی از محل پیچ تخلیه، پیچ پرکن و کاسه‌نمدها
• استفاده از مقدار دقیق روغن توصیه‌شده
• بررسی روغن در صورت مشاهده صدای غیرعادی از مجموعه انتقال نهایی
• پرهیز از ترکیب روغن‌های نامشخص یا استفاده از روغنی با گرانروی متفاوت بدون تأیید سازنده

اگر صدای غیرعادی، نشتی یا تغییر محسوس در عملکرد انتقال قدرت مشاهده شد، صرفاً تعویض روغن را راه‌حل قطعی در نظر نگیرید؛ مجموعه انتقال نهایی باید از نظر فنی بررسی شود.

جمع‌بندی

انتخاب بهترین روغن گیربکس برای اسکوتر به برند، مدل، سال ساخت و توصیه فنی سازنده بستگی دارد. برخی اسکوترهای هوندا از روغن با مشخصات SAE 10W-30 و JASO MB استفاده می‌کنند، درحالی‌که برای بعضی مدل‌های SYM روغن گیربکس SAE 85W-140 توصیه شده است. در یاماها نیز مشخصات می‌تواند براساس مدل و سال ساخت تفاوت داشته باشد.

مهم‌ترین نکته این است که روغن مناسب را براساس مشخصات رسمی همان موتورسیکلت انتخاب کنید و مقدار تعویض دوره‌ای را با ظرفیت کل مجموعه اشتباه نگیرید. برای هر سال ساخت، دفترچه راهنمای همان مدل مرجع اصلی انتخاب روغن است.